Ile kosztuje wycena firmy? Cena usługi, czynniki i widełki

Ile kosztuje wycena firmy? Nie ma jednej stawki właściwej dla każdego przedsiębiorstwa. Cena zależy przede wszystkim od celu wyceny, zakresu prac, złożoności biznesu oraz jakości dostępnych danych. Prosta wycena niewielkiej firmy może wymagać znacznie mniej pracy niż analiza grupy spółek, kilku segmentów działalności albo biznesu posiadającego istotne aktywa niematerialne.

W praktyce warto więc rozróżnić cenę samej usługi wyceny od wartości wycenianego przedsiębiorstwa. Firma warta kilka milionów złotych nie musi automatycznie kosztować więcej do wyceny niż mniejszy, ale bardzo skomplikowany biznes. O honorarium decyduje przede wszystkim zakres analizy potrzebny do uzyskania wiarygodnego i użytecznego wyniku.

Ile kosztuje wycena firmy? Orientacyjne widełki

Na rynku nie funkcjonuje jeden oficjalny cennik wyceny przedsiębiorstw. Poszczególni doradcy stosują różne modele rozliczeń, a ostateczna oferta jest zazwyczaj ustalana po krótkim rozpoznaniu firmy i celu zlecenia.

Orientacyjnie można przyjąć następujące przedziały budżetowe:

Są to wyłącznie orientacyjne przedziały, a nie cennik. W konkretnym przypadku cena może być niższa albo wyższa. Dużo ważniejsze od samej wielkości przedsiębiorstwa jest to, ile pracy wymaga zebranie, weryfikacja i analiza informacji oraz jaki poziom szczegółowości powinien mieć wynik.

Od czego zależy koszt wyceny firmy?

Największe znaczenie ma przewidywany nakład pracy. Dwie firmy o podobnych przychodach mogą wymagać zupełnie innego zakresu analizy. Jedna prowadzi pojedynczą działalność i posiada uporządkowaną księgowość, a druga ma kilka linii biznesowych, spółki powiązane, rozbudowane finansowanie i znaczące aktywa niematerialne.

Na koszt wyceny wpływają przede wszystkim:

• cel wyceny – np. sprzedaż firmy, wejście inwestora, podział pomiędzy wspólników, sukcesja, restrukturyzacja lub postępowanie sądowe,
• zakres przedsiębiorstwa – liczba spółek, oddziałów, linii biznesowych i rynków,
• jakość danych finansowych – ich kompletność, spójność oraz konieczność dodatkowego porządkowania,
• struktura majątku i finansowania – m.in. nieruchomości, zadłużenie, leasing, należności i zobowiązania nietypowe,
• aktywa niematerialne – marka, oprogramowanie, patenty, know-how, baza klientów czy prawa do technologii,
• liczba wymaganych analiz i podejść – zakres powinien wynikać z celu wyceny i charakterystyki przedsiębiorstwa,
• poziom dokumentacji wyniku – czym innym jest orientacyjne oszacowanie na potrzeby właściciela, a czym innym rozbudowany raport wymagający szczegółowego uzasadnienia,
• termin realizacji – bardzo krótki harmonogram może wymagać priorytetowego zaangażowania dodatkowych zasobów.

Cel wyceny ma duży wpływ na cenę

Nie każda wycena musi odpowiadać na te same pytania. Jeżeli właściciel chce jedynie uzyskać orientacyjny przedział wartości przed rozpoczęciem rozmów o sprzedaży, zakres może być węższy. Jeżeli natomiast wynik ma zostać wykorzystany w sporze pomiędzy wspólnikami, negocjacjach transakcyjnych albo innym formalnym procesie, potrzebna może być znacznie bardziej szczegółowa dokumentacja założeń i wyników.

Dlatego przy porównywaniu ofert warto sprawdzić nie tylko cenę końcową, lecz także co dokładnie obejmuje zlecenie. Tańsza oferta nie zawsze obejmuje ten sam zakres prac.

Jakość danych może obniżyć albo podnieść koszt

Dobrze przygotowane dane znacząco usprawniają proces. Jeżeli zestawienia finansowe są spójne, dostępna jest historia wyników, opisane są zdarzenia jednorazowe i wiadomo, które umowy mają kluczowe znaczenie dla działalności, analityk może szybciej skoncentrować się na właściwej wycenie.

Problemy pojawiają się wtedy, gdy liczby w różnych plikach nie są zgodne, brakuje wyjaśnień istotnych zmian albo trzeba odtwarzać informacje z wielu źródeł. Wówczas część czasu przeznaczonego na projekt nie dotyczy samego modelu wyceny, lecz przygotowania danych do analizy.

Przed rozpoczęciem prac warto więc przygotować m.in. sprawozdania lub zestawienia finansowe, informacje o zadłużeniu, kluczowych umowach, strukturze sprzedaży i istotnych zdarzeniach jednorazowych. Pomocna może być również lista opisana w artykule jakie dokumenty są potrzebne do wyceny firmy.

Czy metoda wyceny wpływa na koszt?

Może wpływać, ale nie powinno się wybierać metody wyłącznie dlatego, że jest tańsza. Podejście powinno być dopasowane do celu wyceny, charakteru przedsiębiorstwa i dostępnych danych.

W praktyce wykorzystuje się przede wszystkim podejścia dochodowe, rynkowe i majątkowe.

Podejście dochodowe

Wycena dochodowa, w tym metoda DCF, wymaga przygotowania lub oceny prognoz finansowych, oszacowania przepływów pieniężnych oraz parametrów dyskontowych. Im bardziej rozbudowany biznes i prognoza, tym większy może być nakład pracy. Więcej o tej metodzie znajduje się w artykule metoda DCF – praktyczne zastosowania w wycenie.

Podejście rynkowe

W podejściu porównawczym konieczne jest dobranie odpowiednich spółek lub transakcji porównawczych oraz prawidłowa interpretacja mnożników. Sam dostęp do mnożnika EV/EBITDA nie wystarcza – trzeba jeszcze ocenić, czy porównywane podmioty rzeczywiście są podobne pod względem modelu biznesowego, ryzyka i perspektyw. Zobacz również EV/EBITDA i EV/EBIT w wycenie firmy.

Podejście majątkowe

Podejście majątkowe wymaga prawidłowego rozpoznania aktywów i zobowiązań oraz – gdy jest to potrzebne – określenia ich wartości ekonomicznej zamiast prostego przepisania wartości księgowych. Jeżeli w skład majątku wchodzą specjalistyczne nieruchomości, maszyny albo inne aktywa wymagające odrębnych analiz, zakres projektu może się zwiększyć.

Co powinno być w cenie wyceny firmy?

Porównując dwie oferty, warto ustalić, czy dotyczą rzeczywiście takiego samego rezultatu. Cena może obejmować wyłącznie kalkulację albo pełny proces wraz z analizą danych, konsultacjami i raportem.

Przed wyborem wykonawcy warto zapytać:

• jaki dokładnie jest zakres analizy,
• jakie podejścia i metody mogą zostać zastosowane,
• czy przewidziana jest analiza rynku i otoczenia firmy,
• czy w cenie uwzględniono weryfikację oraz normalizację danych finansowych,
• jaki dokument zostanie przekazany na końcu,
• czy oferta obejmuje omówienie wyników i odpowiedzi na pytania po przedstawieniu raportu,
• co może spowodować zmianę wcześniej uzgodnionej ceny.

Jeżeli potrzebny jest pełny raport, warto wcześniej sprawdzić, co powinien zawierać raport z wyceny przedsiębiorstwa.

Jak ograniczyć koszt wyceny bez obniżania jakości?

Najlepszym sposobem nie jest ograniczanie niezbędnych analiz, lecz dobre przygotowanie projektu. W praktyce można skrócić czas pracy poprzez:

• przekazanie jednego, uporządkowanego kompletu danych,
• jasne określenie celu wyceny już na początku,
• wskazanie osób, które mogą szybko wyjaśnić kwestie finansowe i operacyjne,
• opisanie zdarzeń jednorazowych i zmian w działalności,
• ustalenie z góry oczekiwanego zakresu raportu i terminu.

Nie warto natomiast sztucznie rezygnować z analiz, które są potrzebne do wiarygodnego określenia wartości. Oszczędność na etapie przygotowania wyceny może później oznaczać słabszy materiał do negocjacji lub konieczność ponownego wykonania części prac.

Jak szybko otrzymać konkretną ofertę?

Do wstępnego oszacowania kosztu nie trzeba od razu przekazywać całej dokumentacji firmy. Zwykle wystarczy krótka informacja obejmująca:

• czym zajmuje się przedsiębiorstwo,
• orientacyjną skalę działalności,
• formę prawną i liczbę podmiotów objętych analizą,
• cel wyceny,
• dostępność danych finansowych,
• oczekiwany termin,
• informację, czy potrzebny jest pełny raport, czy wstępne oszacowanie wartości.

Na tej podstawie można znacznie trafniej określić zakres prac i przedstawić cenę odpowiadającą rzeczywistemu projektowi. Sam proces wyceny krok po kroku opisujemy również w artykule wycena firmy – proces krok po kroku.

Ile kosztuje wycena firmy w konkretnym przypadku?

Najprostsza odpowiedź brzmi: cena wynika z zakresu pracy, a nie z jednego uniwersalnego cennika. Dla prostych projektów budżet może wynosić kilka tysięcy złotych netto. Pełne wyceny przedsiębiorstw najczęściej wymagają większego zakresu analiz, a przy skomplikowanych strukturach, kilku podmiotach, sporach lub dodatkowych aktywach koszt może wzrosnąć do kilkunastu albo kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Jeżeli chcesz poznać koszt wyceny konkretnej firmy, prześlę krótki opis działalności, cel wyceny, orientacyjną skalę biznesu i informację o dostępnych danych. Na tej podstawie można określić zakres niezbędnych prac i przygotować dopasowaną ofertę.